XRoar<\/strong><\/a> TRS-80<\/p><\/div>\n C\u00f3\u017c jednak z tego, \u017ce konstrukcja wydawa\u0142a si\u0119 wyprzedza\u0107 ca\u0142\u0105 konkurencj\u0119, skoro brakowa\u0142o oprogramowania<\/strong>. Jak wiadomo nawet najlepszy komputer bez oprogramowania musi ponie\u015b\u0107 pora\u017ck\u0119. Tak te\u017c si\u0119 sta\u0142o TRS-80, kt\u00f3ry, pomimo i\u017c w USA wystartowa\u0142 2 lata wcze\u015bniej przegra\u0142 sromotnie ze \u015bwietnie oprogramowanym C64<\/strong>, co zapewne sprawi\u0142o satysfakcj\u0119 cz\u0142owiekowi z \u0141odzi, kt\u00f3remu ongi\u015b Tandy pr\u00f3bowa\u0142o utrze\u0107 nosa. Nie uda\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c podb\u00f3j Europy, gdzie w latach 1982 – 1984 produkowano walijskie klony Dragon 32 i Dragon 64<\/strong> (nazwa jak u wi\u0119kszo\u015bci komputer\u00f3w z epoki powi\u0105zana z wielko\u015bci\u0105 RAMu).<\/p>\n Dragon 32<\/p><\/div>\n Narz\u0119dziem, kt\u00f3re pozwoli nam zapozna\u0107 si\u0119 z t\u0105 unikatow\u0105 platform\u0105 jest XRoar<\/strong>. Emulator pozwala udawa\u0107 pi\u0119\u0107 odmian TRS-80, czyli Coco<\/strong> (Tandy Colour Computer PAL), CocoUS<\/strong> (Tandy Color Computer NTSC), Tano<\/strong> (Tano Dragon NTSC) oraz Dragon 32<\/strong> i Dragon 64<\/strong> (oba PAL). Obs\u0142uguje obrazy kaset, kilka rodzaj\u00f3w obraz\u00f3w dysku oraz kartrid\u017ce. Tak przynajmniej g\u0142osi dokumentacja, niestety amigowa wersja autora Ventzislava „dr Hrirudo” Tzvetkova<\/strong> jest chyba nie do ko\u0144ca dopracowana. Uda\u0142o mi si\u0119 uruchomi\u0107 tylko kilka gier na kartrid\u017cach<\/strong>, g\u0142\u00f3wnie z pierwszej po\u0142owy lat 80-tych im gra nowsza (i zapewne bardziej wymagaj\u0105ca technicznie), tym mniejsza szansa, \u017ce ruszy pod XRoarem. W archiwum z emulatorem znajduje si\u0119 darmowy zamiennik ROMu ale zaleca si\u0119 umieszczenie tam oryginalnych obraz\u00f3w. Obrazy kartrid\u017cy nale\u017cy wrzuci\u0107 do tego samego katalogu co obrazy ROM\u00f3w, w przeciwnym wypadku emulator nie \u0142aduje ich zawarto\u015bci. Emulator nie posiada \u017cadnego menu czy pomocnych element\u00f3w GUI<\/strong>, zatem operujemy na skr\u00f3tach klawiszowych, podstawowy i najwa\u017cniejszy to Ctrl+Shift+L<\/strong>, kt\u00f3ry \u0142aduje zawarto\u015b\u0107 obraz\u00f3w kartrid\u017cy oraz przynajmniej w teorii dysk\u00f3w i kaset. Niestety pomimo wielu pr\u00f3b \u0142adowania dysk\u00f3w z r\u00f3\u017cnych lokalizacji czy to korzystaj\u0105c w wy\u017cej wymienionego skr\u00f3tu, czy te\u017c uruchamiaj\u0105c emulator z odpowiednimi parametrami i podan\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105 do pliku, nie potrafi\u0142em uruchomi\u0107 niczego z dysku czy kaset. Co ciekawe na stronie autora<\/a> mo\u017cna zobaczy\u0107 zrzut ekranowy z gry Frogger (kt\u00f3ra raczej nie by\u0142a wydana na kartrid\u017cu), wi\u0119c by\u0107 mo\u017ce jednak te wirtualne no\u015bniki dzia\u0142aj\u0105 i na Amidze.<\/p>\n Emulator XRoar w akcji<\/p><\/div>\n Wspomniany zrzut ekranowy pochodzi\u0142 z wersji 0.21, ja u\u017cywa\u0142em najnowszej dost\u0119pnej ods\u0142ony dla AmigaOS 4 – 030.3<\/strong> (dla wiod\u0105cych platform jest ju\u017c wersja 0.35.4). Podaj\u0119 t\u0119 wskaz\u00f3wk\u0119 dla wytrwa\u0142ych, mi wystarczy\u0142o tych kilka tytu\u0142\u00f3w, kt\u00f3re uruchomi\u0142em by zapa\u0142 do dalszych pr\u00f3b szukania metod rozwi\u0105zania problemu ca\u0142kowicie przemin\u0105\u0142. Niestety nie by\u0142y to gry, kt\u00f3re mog\u0142yby porwa\u0107 nawet najzagorzalszych fan\u00f3w retro. Platformy, na kt\u00f3rych 30 lat temu grano w Polsce dawa\u0142y jednak znacznie lepsz\u0105 jako\u015b\u0107, kosmiczny na owe czasy procesor w tym wypadku nie pom\u00f3g\u0142<\/strong>. By\u0107 mo\u017ce moje odczucia by\u0142yby inne po kontakcie z realn\u0105 maszyn\u0105 jednak po kr\u00f3tkiej przygodzie z t\u0105 emulowan\u0105 nie jestem zdziwiony, i\u017c TRS-80 zas\u0142u\u017cenie zajmuje miejsce w gronie zapomnianych konstrukcji.<\/p>\n BeeBem<\/strong> BBC Micro<\/p><\/div>\n Rynkiem zbytu poza o\u015bwiat\u0105 byli indywidualni mieszka\u0144cy Wysp oraz pozosta\u0142ych kraj\u00f3w Wsp\u00f3lnoty Brytyjskiej. Warto wspomnie\u0107, \u017ce komputer ten zaznaczy\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na rynku muzycznym, u\u017cywa\u0142 go mi\u0119dzy innymi Vincent Clarke, pierwszy frontman zespo\u0142u Depeche Mode, a potem Yazoo i Erasure. Wykorzystywany by\u0142 r\u00f3wnie\u017c przez takie kapele jak Queen czy A-ha. BBC Micro zaistnia\u0142 tak\u017ce w telewizji,<\/strong> tworz\u0105c efekty d\u017awi\u0119kowe dla kilku brytyjskich seriali i program\u00f3w telewizyjnych z pocz\u0105tku lat 80-tych.<\/p>\n BBC Master<\/p><\/div>\n Mimo tak imponuj\u0105cego CV komputery Acorna nie przebi\u0142y si\u0119 za granic\u0105, kr\u00f3tkotrwale pr\u00f3bowano szturmowa\u0107 rynek niemiecki i ameryka\u0144ski, lecz bez wi\u0119kszego rezultatu. Ciekawostk\u0105 jest natomiast epizod Polski<\/strong>. Mimo i\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w naszego kraju skr\u00f3t BBC kojarzy co najwy\u017cej z telewizj\u0105, by\u0142 jeden region, konkretnie G\u00f3rny \u015al\u0105sk gdzie BBC Micro mia\u0142 swoje pi\u0119\u0107 minut. W czasach PRL-u istnia\u0142y specjalne sklepy dla g\u00f3rnik\u00f3w, kt\u00f3rzy w ramach rekompensaty za ci\u0119\u017ck\u0105 prac\u0119 w niedziel\u0119 i \u015bwi\u0119ta, mogli sobie kupi\u0107 co bardziej luksusowe towary i to za z\u0142ot\u00f3wki. Kt\u00f3ry\u015b z \u00f3wczesnych w\u0142odarzy umy\u015bli\u0142 sobie, \u017ce dobrym komputerem dla dzieci polskich g\u00f3rnik\u00f3w b\u0119dzie egzotyczna brytyjska maszyna.<\/p>\n Trudno dociec, jakie by\u0142y motywy tak „oryginalnej” decyzji, ale raczej nie by\u0142y to powody finansowe, gdy\u017c nie sprowadzono przeterminowanego ch\u0142amu z przeceny a wypasione Mastery w wersji Compact<\/strong> (wygl\u0105daj\u0105ce jak „profesjonalne komputery osobiste”). \u00d3wczesny g\u00f3rnik mia\u0142 wi\u0119c do dyspozycji maszyn\u0119 z dwa razy szybszym procesorem i dwukrotnie wi\u0119ksz\u0105 wielko\u015bci\u0105 pami\u0119ci ni\u017c C64. Komputer na rynku brytyjskim kosztowa\u0142 tyle, co cztery ZX Spectrum czy dwie commodorowskie „mydelniczki”. Przypuszczalnie, gdyby zapyta\u0107 w\u00f3wczas angielskiego w\u0142a\u015bciciela BBC Micro czy zrobi zamian\u0119 np. na Atari 800XL, to parskn\u0105\u0142by \u015bmiechem, tymczasem g\u0142\u00f3wnym marzeniem polskiego posiadacza BBC by\u0142o znalezienie jakiego\u015b „frajera”, kt\u00f3ry zamieni si\u0119 na Atari czy cho\u0107by na ZX Spectrum. Niestety o takiego by\u0142o ci\u0119\u017cko, ka\u017cdy zdawa\u0142 sobie spraw\u0119, \u017ce komputer spoza czw\u00f3rki maj\u0105cej swoje klany w Bajtku, to w polskich realiach bezu\u017cyteczny mebel, gdy\u017c nie spos\u00f3b zdoby\u0107 na\u0144 jakiegokolwiek oprogramowania.<\/strong><\/p>\n Dost\u0119pny na rynku polskim BBC Master Compact<\/p><\/div>\n Dzisiaj na szcz\u0119\u015bcie mamy internet i \u0142atwy dost\u0119p do softu przeznaczonego dla ka\u017cdej retroplatformy, mo\u017cemy wi\u0119c na swoich Amigach uruchomi\u0107 rzeczy, kt\u00f3re najcz\u0119\u015bciej jedynie \u015bni\u0142y si\u0119 po nocach klientom, kt\u00f3rzy ongi\u015b wydali ci\u0119\u017cko zarobione pieni\u0105dze w sklepach g\u00f3rniczych. Pomo\u017ce nam w tym emulator BeeBem<\/a>. Autorem amigowej wersji r\u00f3wnie\u017c jest dr Hirudo. Niestety odnosz\u0119 wra\u017cenie, \u017ce ten utalentowany bu\u0142garski programista, kt\u00f3ry ma na koncie cho\u0107by kilka udanych emulator\u00f3w Atari, w przypadku maszyn niszowych kieruje si\u0119 zasad\u0105 „zrobi\u0107 szybki port i zapomnie\u0107, bo zapewne i tak nikt nie b\u0119dzie tego u\u017cywa\u0142<\/em>„. Podobnie jak w przypadku emulatora TRS-80 tak i tutaj mam pewne zastrze\u017cenia. Amigowa wersja oznaczona numerem 0.0.13 bazuje na windowsowej wersji 3.84<\/strong> (aktualnie obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 wersj\u0105 na tej platformie jest 4.14), pocz\u0105wszy od modelu B emuluje wszystkie modele BBC Micro w\u0142\u0105cznie z Master 512 opartym na Intelu, tyle teorii. Amigowa praktyka wygl\u0105da nieco inaczej, ka\u017cda pr\u00f3ba zmiany emulowanej maszyny ko\u0144czy si\u0119 zamkni\u0119ciem emulatora i informacj\u0105 o b\u0142\u0119dzie zwi\u0105zanym z odczytem zawarto\u015bci katalogu ROM (mimo i\u017c wszystkie wymagane ROMy s\u0105 dostarczane razem z emulatorem). Zatem skazani jeste\u015bmy na emulacj\u0119 podstawowego BBC Micro Model B z 32KB RAMu.<\/strong> By\u0107 mo\u017ce nie jest to wielka strata, bo jak pokazuje przyk\u0142ad du\u017co popularniejszego ZX Spectrum zaledwie poni\u017cej 1% gier by\u0142o tworzonych z my\u015bl\u0105 o rozbudowanych modelach ze 128KB RAMu, a w przypadku niszowego BBC Micro ekonomiczny sens tworzenia takich wersji by\u0142 jeszcze mniejszy (podczas moich poszukiwa\u0144 \u017cadnej dedykowanej gry na Mastera nie znalaz\u0142em), to jednak skoro emulator teoretycznie pozwala na emulacj\u0119 nowszych maszyn, to warto by tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 mie\u0107.<\/p>\n BeeBem w akcji<\/p><\/div>\n Drug\u0105 irytuj\u0105c\u0105 wad\u0105 jest „grimmowanie” emulatora po za\u0142adowaniu ka\u017cdego programu, na szcz\u0119\u015bcie po skorzystaniu z opcji „Ignoruj b\u0142\u0119dy” ca\u0142o\u015b\u0107 dzia\u0142a ju\u017c normalnie i mo\u017cna gra\u0107, mimo wszystko niesmak pozostaje. Ostatni\u0105 rzecz\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 z XRoarem jest „wykastrowanie” programu z rozwijanego menu, standardowo dost\u0119pnego w wersji dla Windows. Na szcz\u0119\u015bcie w tym wypadku obs\u0142uga emulatora nie wygl\u0105da a\u017c tak sparta\u0144sko jak u poprzednika. Wciskaj\u0105c klawisz F12 uzyskujemy dost\u0119p do panelu konfiguracyjnego, kt\u00f3ry mi\u0142o\u015bnikom udawania Atari ST, mo\u017ce kojarzy\u0107 si\u0119 z rozwi\u0105zaniem zastosowanym w emulatorze Hatari<\/strong>. Poza nieszcz\u0119snym brakiem mo\u017cliwo\u015bci zmiany modelu komputera, reszta dost\u0119pnych opcji wydaje si\u0119 dzia\u0142a\u0107 bez zarzutu. Z pewno\u015bci\u0105 bardzo dobrze dzia\u0142aj\u0105 opcje zwi\u0105zane z obs\u0142ug\u0105 obraz\u00f3w dysk\u00f3w, tym razem nie mia\u0142em najmniejszego problemu z za\u0142adowaniem obraz\u00f3w w ka\u017cdym z kilku znalezionych na sieci format\u00f3w.<\/p>\n Beebem – opcje konfiguracyjne<\/p><\/div>\n Pomimo i\u017c BBC Micro z za\u0142o\u017cenia mia\u0142 by\u0107 komputerem edukacyjnym, nie brakuje na nim oprogramowania rozrywkowego. Nie s\u0105 to mo\u017ce te ilo\u015bci co dla „wielkiej czw\u00f3rki z Bajtka”, lecz spokojnie naliczy\u0142em oko\u0142o p\u00f3\u0142 tysi\u0105ca pozycji<\/strong>, w tym troch\u0119 tytu\u0142\u00f3w znanych z innych 8-Bitowc\u00f3w, takich jak Lode Runner, Bruce Lee<\/strong> czy Jet Set Willy<\/strong>. Por\u00f3wnuj\u0105c wersj\u0119 gier dla BBC z odpowiednikami dla konkurencji, oceniam, \u017ce graficznie prezentuj\u0105 si\u0119 gdzie\u015b pomi\u0119dzy ZX Spectrum a pozosta\u0142ymi maszynami.<\/strong> To, co mo\u017ce przyci\u0105ga\u0107 to pewna liczba tytu\u0142\u00f3w ekskluzywnych, kt\u00f3rych nie u\u015bwiadczymy gdzie indziej<\/strong>. Og\u00f3lnie u\u017cytkuj\u0105c emulowanego BBC Micro odnios\u0142em lepsze wra\u017cenie ni\u017c w przypadku TRS-80. Zach\u0119cam do wypr\u00f3bowania tej maszyny. Nie wiem, jaki jest status prawny dost\u0119pnego oprogramowania, wi\u0119c nie b\u0119d\u0119 podawa\u0142 konkretnych adres\u00f3w, niemniej wyszukiwarka Google w jednym z pierwszych wynik\u00f3w zaprowadzi nas do bogatego archiwum, gdzie nie tylko dan\u0105 gr\u0119 mo\u017cna pobra\u0107, ale te\u017c i zagra\u0107 w ni\u0105 z poziomu przegl\u0105darki. Niestety amigowe Odyssey nie jest obs\u0142ugiwane, zatem nam pozostaje wy\u0142\u0105cznie BeeBem.<\/p>\n ArcEM<\/strong> Acorn Archimedes A310<\/p><\/div>\n Historia Archimedes\u00f3w jest troch\u0119 podobna do historii Amigi, wystarczy wspomnie\u0107, \u017ce ostatnim modelem by\u0142 A4000<\/strong> (cho\u0107 co ciekawe wcze\u015bniej zadebiutowa\u0142 model A5000), a produkcja zako\u0144czy\u0142a si\u0119 w 1994 roku<\/strong>. Oczywi\u015bcie istnia\u0142y te\u017c r\u00f3\u017cnice, Amiga to komputer typowo domowy, natomiast Archimedes kontynuowa\u0142 tradycje Acorn\u00f3w na rynku edukacyjnym, gdzie na prze\u0142omie lat 80-tych i 90-tych osi\u0105gn\u0105\u0142 status najpopularniejszego komputera szkolnego w Wielkiej Brytanii<\/strong>. Istnia\u0142y te\u017c pr\u00f3by podbicia rynku konsumenckiego, w 1989 zaprezentowano model A3000, kt\u00f3ry wzorem Amigi<\/strong> (ale oczywi\u015bcie nie Amigi 3000) by\u0142 konstrukcj\u0105 zamkni\u0119t\u0105 ze zintegrowan\u0105 klawiatur\u0105<\/strong>. Szczytowym przedstawicielem serii by\u0142 A5000 z 1991 roku, wyposa\u017cony w procesor ARM-3 taktowany do 33MHz, ekstra tryby graficzne pozwalaj\u0105ce uzyska\u0107 obraz 800×600 w 256 kolorach<\/strong> (lub 1024×768 w 16 kolorach), twardy dysk i 2MB lub 4MB pami\u0119ci w standardzie. Ostatnie modele, czyli A4000 by\u0142y ju\u017c nieco okrojone i przeznaczone g\u0142\u00f3wnie na rynek biurowy. Dodam, \u017ce w rodzinie znalaz\u0142 si\u0119 tak\u017ce jeden laptop z ekranem monochromatycznym.<\/p>\n Stylistycznie zbli\u017cony do Amigi 500, model A3000<\/p><\/div>\n Emulator ArcEm<\/a> obs\u0142uguje uk\u0142ady specjalizowane, ekstra tryby graficzne, procesor ARM-3, twardy dysk, pami\u0119\u0107 do 16MB oraz ROM z modelu A4 (laptopa). Za amigow\u0105 wersj\u0119 emulatora oznaczon\u0105 numerem 1.50<\/a> odpowiada Chris Young<\/strong>. Kompilacja jest dosy\u0107 stara i liczy sobie ju\u017c 7 lat, jednak w tym wypadku nie jeste\u015bmy specjalnie zap\u00f3\u017anieni. Je\u015bli wierzy\u0107 informacjom zamieszczonym na oficjalnej stronie ArCem najnowsza ods\u0142ona dla AmigaOS nosi dok\u0142adnie ten sam numer co wersje dla Windows, MacOS i Linux. Od tego momentu powsta\u0142y tylko dwie nowsze kompilacje 1.50.1 i 1.50.2, lecz s\u0105 przeznaczone wy\u0142\u0105cznie na platform\u0119 RiscOS<\/strong> (czyli system operacyjny, kt\u00f3ry zadebiutowa\u0142 w\u0142a\u015bnie na Archimedesach). Warto jeszcze nadmieni\u0107, \u017ce na Aminecie mo\u017cna znale\u017a\u0107 tak\u017ce nieco starsz\u0105 kompilacj\u0119 (1.10) przeznaczon\u0105 dla Amigi 68k<\/strong>.<\/p>\n W tym momencie tradycyjnie powinienem pisa\u0107 o dokuczliwych minusach amigowego portu, lecz tym razem nie jest tak \u017ale. W zasadzie jedyn\u0105 powa\u017cniejsz\u0105 niedogodno\u015bci\u0105 jest fakt, i\u017c ods\u0142ona amigowa pracuje wy\u0142\u0105cznie na osobnym ekranie<\/strong>. Po prawdzie jednak niespecjalnie mnie to martwi, gdy\u017c rzadko kiedy zwyk\u0142em uruchamia\u0107 tego typu programy w oknie. Drug\u0105 rzecz\u0105, o kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna mie\u0107 pretensje to wysypywanie si\u0119 emulatora na starcie w momencie, gdy nie wykryje ROMu, chcia\u0142oby si\u0119 by zamiast zwiechy w takim przypadku program „kulturalnie” wy\u015bwietli\u0142 komunikat o braku tego elementu. Je\u015bli jednak zainstalujemy ROM, to nie ma problem\u00f3w ze stabilno\u015bci\u0105. Poniewa\u017c informacje sk\u0105d pobra\u0107 ROM znajdziemy na oficjalnej stronie programu, zak\u0142adam, i\u017c wspomniane obrazy s\u0105 obecnie dost\u0119pne legalne i wyj\u0105tkowo podaj\u0119 linka:<\/p>\n http:\/\/www.4corn.co.uk\/archive.php<\/a><\/p>\n Na tej stronie znajdziemy w sumie kilkana\u015bcie wersji ROM\u00f3w, lecz autor ArCEm zaleca 3.10<\/strong> i tak\u0105 te\u017c pobra\u0142em. Po rozpakowaniu archiwum w \u015brodku znajdziemy cztery pliki ROM1, ROM2, ROM 3 i ROM 4, kt\u00f3re nale\u017cy po\u0142\u0105czy\u0107 w ca\u0142o\u015b\u0107 systemow\u0105 komend\u0105 join, tudzie\u017c jak\u0105\u015b nak\u0142adk\u0105 typu Join&Splitter, do jednego pliku o nazwie ROM. Po\u0142\u0105czony plik umieszczamy w g\u0142\u00f3wnym katalogu emulatora. Na stronie domowej ArcEma<\/a>\u00a0znajdziemy do pobrania kilka przydatnych rzeczy, typu obraz czystej dyskietki, czy obrazy sformatowanych pod RiscOS czystych twardych dysk\u00f3w, jest te\u017c \u00a0zapowied\u017a udost\u0119pnienia tego typu obrazu wype\u0142nionego\u00a0oprogramowaniem. Musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce do momentu uruchomienia ArcEM’a nie mia\u0142em wcze\u015bniej do czynienia z RiscOS i jestem pozytywnie zaskoczony. System szybko startuje i \u0142adnie wygl\u0105da, wbudowany Paint z pewno\u015bci\u0105 m\u00f3g\u0142by zawstydzi\u0107 Painta z MS Windows, zw\u0142aszcza tego z Win 3.11. Jest wielozadaniowo\u015b\u0107, obs\u0142uga trzech przycisk\u00f3w myszy, jest dock, jest opcja Ram Dysku, menad\u017cer task\u00f3w, przesuwanie okien wraz z zawarto\u015bci\u0105 itd.<\/strong> Bez w\u0105tpienia \u00f3wczesna konkurencja taka jak cho\u0107by systemy dla Atari ST czy klasycznego Maca nie mia\u0142a tutaj \u017cadnego startu. Jako amigowcowi u\u017cywaj\u0105cemu „najlepszego systemu operacyjnego na \u015bwiecie” z trudem przechodz\u0105 te s\u0142owa przez gard\u0142o, ale widz\u0119 pewne aspekty RiscOSa, kt\u00f3rych mog\u0142aby pozazdro\u015bci\u0107 sama Amiga 68K. Aby jednak nie przes\u0142odzi\u0107 dodam, \u017ce szybko rzuci\u0142a mi si\u0119 w oczy jedna zasadnicza wada, brak g\u00f3rnej belki<\/strong> i co za tym idzie standardowego menu (jest tylko menu podr\u0119czne dost\u0119pne z poziomu \u015brodkowego klawisza myszy).<\/p>\n
\nTandy TRS-80<\/strong> przez niekt\u00f3rych uznawany za technicznie najlepszego 8-bitowca. Ciekawostk\u0105 jest fakt, i\u017c do powstania komputera Tandy przyczyni\u0142a si\u0119 (cho\u0107 w spos\u00f3b niezamierzony) firma Commodore. Gdy bowiem w 1977 roku C= zaprezentowa\u0142 model PET, Jack Tramiel<\/strong> usi\u0142owa\u0142 zainteresowa\u0107 dystrybucj\u0105 PETa firm\u0119 Tandy, kt\u00f3ra by\u0142a w\u0142a\u015bcicielem sieci sklep\u00f3w elektronicznych RADIO SHACK<\/strong>. Nie spodziewa\u0142 si\u0119 jednak tego, i\u017c w odpowiedzi wyczuwaj\u0105ce nadchodz\u0105c\u0105 mikrokomputerow\u0105 rewolucj\u0119 Tandy, zamiast rozprowadza\u0107 czyj\u015b produkt, postanowi skonstruowa\u0107 w\u0142asny komputer. Pierwsze maszyny tej firmy by\u0142y zbudowane w oparciu o znany cho\u0107by z ZX Spectrum procesor Zilog Z80<\/strong>. Jednak omawiany TRS-80 pop\u0119dzany by\u0142 najlepszym procesorem ery 8-Bit, jakim by\u0142a Motorola 6809<\/strong>. Mi\u0142o\u015bnicy procesor\u00f3w PPC z pewno\u015bci\u0105 doceni\u0105, \u017ce Motorola 6809 charakteryzowa\u0142a si\u0119 szczeg\u00f3ln\u0105 optymalizacj\u0105 wykonywania instrukcji por\u00f3wnywan\u0105 do architektury RISC. Mia\u0142o to wp\u0142yw na wydajno\u015b\u0107, aby Z80 m\u00f3g\u0142 si\u0119 pod tym wzgl\u0119dem r\u00f3wna\u0107 z Motorol\u0105 musia\u0142 pracowa\u0107 z co najmniej dwukrotnie wy\u017cej taktowanym zegarem.<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/www.amigaone.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/TRS-80_Color_Computer.jpg\")
<\/a>![\"\"](\"http:\/\/www.amigaone.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Dragon_32-1024x808.jpg\")
<\/a>![\"\"](\"http:\/\/www.amigaone.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Xroar-1024x576.png\")
<\/a>
\nBBC Micro<\/strong> to komputery, kt\u00f3re w za\u0142o\u017ceniu mia\u0142y zinformatyzowa\u0107 Wielk\u0105 Brytani\u0119 i po cz\u0119\u015bci to za\u0142o\u017cenie zrealizowa\u0142y, cho\u0107 brytyjskim planistom utar\u0142 nosa Sir Clive Sinclair<\/strong> ze swoim ZX Spectrum. Mimo i\u017c popularny „Spektru\u015b” zrobi\u0142 karier\u0119 na skal\u0119 \u015bwiatow\u0105, Anglicy z uporem maniaka stawiali na komputery produkowane przez Acorna<\/strong>, kt\u00f3re by\u0142y masowo dostarczane do tamtejszych szk\u00f3\u0142. W sumie wyprodukowano a\u017c 12 modeli<\/strong>, pierwszy z 1981 roku, oznaczony jako BBC Micro A<\/strong> pop\u0119dzany by\u0142 procesorem MOS6502 z zegarem 2 MHz i wyposa\u017cony w 16 KB RAM. Ostatni to Master<\/strong> z 1986 roku wyposa\u017cony w procesor R65SC12 2MHz oraz 128 KB RAMu. By\u0142y te\u017c wersje Master Turbo<\/strong> z dwukrotnie wy\u017cej taktowanym zegarem oraz Master 512 z drug\u0105 kart\u0105 procesorow\u0105 opart\u0105 na Intelu 80186 wraz z 0.5MB pami\u0119ci<\/strong>, co pozwala\u0142o na obs\u0142ug\u0119 systemu DOS Plus wraz z graficznym interfejsem u\u017cytkownika GEM (znanym m.in. z Atari ST).<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/www.amigaone.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/BBC_Micro-1024x730.jpg\")
<\/a>![\"\"](\"http:\/\/www.amigaone.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Acorn_BBC_Master.jpg\")
<\/a>![\"\"](\"http:\/\/www.amigaone.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/BBC_Master_Compactta_wersja_trafila_na_rynek_PL.jpg\")
<\/a>![\"\"](\"http:\/\/www.amigaone.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/beebem_1-1024x576.png\")
<\/a>![\"\"](\"http:\/\/www.amigaone.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/beebem_2-1024x576.png\")
<\/a>
\nKiedy Acorn wprowadza\u0142 na rynek BBC Micro Master, Atari mia\u0142o ju\u017c na koncie tytu\u0142 komputera roku za 16-Bitowego ST a Commodore z powodzeniem sprzedawa\u0142o Amigi.<\/strong> Dla menad\u017cer\u00f3w firmy sta\u0142o si\u0119 jasne, \u017ce aby utrzyma\u0107 si\u0119 na rynku trzeba przeskoczy\u0107 o generacje wy\u017cej. Pierwsze modele z serii Acorn Archimedes<\/strong> sygnowane numerami A305 i A310<\/strong> zadebiutowa\u0142y w 1987 roku. Dosy\u0107 p\u00f3\u017ano, cho\u0107 dzi\u0119ki temu technicznie prezentowa\u0142y si\u0119 ca\u0142kiem nie\u017ale na tle konkurencji. Komputery oparte by\u0142y o procesor ARM-2 8MHz i trzech uk\u0142adach specjalizowanych, z kt\u00f3rych najwa\u017cniejszy VIDC odpowiedzialny za grafik\u0119 i d\u017awi\u0119k<\/strong> oferowa\u0142 tryb 640 na 256 pikseli w 256 kolorach z palety 4096 (lub 640×512 w 16 kolorach, maksymalna rozdzielczo\u015b\u0107 to 1024×1024 w 2 kolorach) i o\u015bmiokana\u0142owy d\u017awi\u0119k w 8-bitach. Komputer potrafi\u0142 zaadresowa\u0107 do 4MB Ramu, cho\u0107 standardowo na p\u0142ycie znajdowa\u0142o si\u0119 0.5MB (A305) lub 1MB (A310).<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/www.amigaone.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Acorn_Archimedes_A310-1024x683.jpg\")
<\/a>![\"\"](\"http:\/\/www.amigaone.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Acorn_Archimedes_A3000_stylistyka_wzorowana_na_Amidze-1024x534.jpg\")
<\/a>
\n
\n
![\"\"](\"http:\/\/www.amigaone.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/arcem_1.png\")
<\/a>![\"\"](\"http:\/\/www.amigaone.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/arcem_2.png\")
<\/a>