{"id":1889,"date":"2015-10-27T20:00:36","date_gmt":"2015-10-27T19:00:36","guid":{"rendered":"http:\/\/www.amigaone.pl\/?p=1889"},"modified":"2015-10-27T22:11:06","modified_gmt":"2015-10-27T21:11:06","slug":"porownanie-dwoch-systemow-czyli-morphos-oczami-uzytkownika-amigaos-4-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.amigaone.pl\/?p=1889","title":{"rendered":"Por\u00f3wnanie dw\u00f3ch system\u00f3w, czyli Morphos oczami u\u017cytkownika AmigaOS 4.1"},"content":{"rendered":"

Od d\u0142u\u017cszego czasu na sieci tocz\u0105 si\u0119 dyskusje (najcz\u0119\u015bciej zreszt\u0105 bez mojego udzia\u0142u) na temat wypo\u017cyczenia mi sprz\u0119tu z zainstalowanym systemem Morphos<\/strong> w celu przeprowadzenia rzetelnych test\u00f3w tego systemu. Czuj\u0105c si\u0119 troch\u0119 na si\u0142\u0119 wywo\u0142any do tablicy postanowi\u0142em uda\u0107 si\u0119 na imprez\u0119 RetroKomp wyj\u0105tkowo nie w roli wystawcy, tylko jako zwyk\u0142y uczestnik z nastawieniem, by na d\u0142u\u017cej przysi\u0105\u015b\u0107 do systemu spod znaku motyla. W tym celu postanowi\u0142em przygotowa\u0107 sobie pendrive z trzema plikami do test\u00f3w. W\u015br\u00f3d plik\u00f3w znalaz\u0142 si\u0119 trailer z filmu Prometeusz w rozdzielczo\u015bci FullHD, typowy film MP4 w rozdzielczo\u015bci HD Ready<\/strong> \u015bci\u0105gni\u0119ty z serwisu YT za pomoc\u0105 aplikacji SmTube<\/strong> oraz film w rozdzielczo\u015bci SD o rozmiarze 1.5GB<\/strong>.<\/p>\n

\"Testowy<\/a>

Testowy pendrive pod\u0142\u0105czony do PowerBooka. Testy Mplayera.<\/p><\/div>\n

Uzbrojony w pendrive wyruszy\u0142em do Gda\u0144ska. Po przybyciu na miejsce i zrobieniu kr\u00f3tkiego rekonesansu w\u015br\u00f3d znajomych wypatrzy\u0142em Krashana<\/strong> zasiadaj\u0105cego przed najpopularniejszym sprz\u0119tem w\u015br\u00f3d u\u017cytkownik\u00f3w systemu MorphOS, komputerem Mac Mini<\/strong>. Nie namy\u015blaj\u0105c si\u0119 d\u0142ugo poda\u0142em mu pendrive i poprosi\u0142em o demonstracj\u0119. Nie trudno znale\u017a\u0107 na sieci g\u0142osy os\u00f3b z przekonaniem twierdz\u0105cych, \u017ce popularny „Miniacz” jest sprz\u0119tem wydajniejszym od X1000 pracuj\u0105cym na jednym rdzeniu. Oczekiwa\u0142em, wi\u0119c \u017ce film HD Ready, kt\u00f3ry poszed\u0142 na pierwszy ogie\u0144 zostanie odtworzony na sprz\u0119cie Apple ze sporym zapasem. Niestety tak si\u0119 nie sta\u0142o. Po rozpocz\u0119ciu odtwarzania wska\u017anik zaj\u0119to\u015bci procesora natychmiast podskoczy\u0142 do warto\u015bci 100%<\/strong> (w przypadku tego filmu na A1 X1000 jest to \u015brednio 60%, a cz\u0119sto mniej, fragmentami spada poni\u017cej 40%) co w zasadzie przes\u0105dza o tym, \u017ce konfiguracja Krashana nie radzi sobie z filmami o tej rozdzielczo\u015bci. Oczywi\u015bcie film na oko by\u0142 odtwarzany p\u0142ynnie, niestety du\u017cy gwar panuj\u0105cy na g\u0142\u00f3wnej sali nie pozwoli\u0142 mi us\u0142ysze\u0107 d\u017awi\u0119ku, nie mog\u0119 wi\u0119c potwierdzi\u0107 ani zaprzeczy\u0107 czy ten nie rozje\u017cd\u017ca\u0142 si\u0119 z obrazem. Moje do\u015bwiadczenie z Mplayerem pod AmigaOS 4 uczy jednak, \u017ce nawet je\u015bli film odtwarzany jest na poz\u00f3r p\u0142ynnie i nie ma efektu rozje\u017cd\u017cania si\u0119 d\u017awi\u0119ku z obrazem, to je\u015bli wska\u017anik zaj\u0119to\u015bci procesora oscyluje w okolicach 100% z pewno\u015bci\u0105 po zako\u0144czeniu odtwarzania otrzymamy w konsoli komunikat „Twoja konfiguracja by\u0142a zbyt wolna do odtwarzania tego filmu<\/em>„. Zasugerowa\u0142em wi\u0119c by Grzegorz w\u0142\u0105czy\u0142 output do konsoli. Okazuje si\u0119, \u017ce w morphosowym Mplayerze nie jest to takie proste i aby to zrobi\u0107 Krashan musia\u0142 uruchomi\u0107 program z poziomu shella. Niestety wyniki podawane w konsoli rozczarowa\u0142y – du\u017co ma\u0142o istotnych z punktu widzenia testera komunikat\u00f3w, natomiast brak najwa\u017cniejszego informuj\u0105cego o tym, czy komputer wyrabia, a je\u015bli nie to ile mu brakuje. By\u0107 mo\u017ce jest to sprawa podania odpowiednich parametr\u00f3w, nie chcia\u0142em ju\u017c jednak m\u0119czy\u0107 cierpliwo\u015bci Grzegorza, z kt\u00f3rym wcze\u015bniej na \u017cadne testowanie si\u0119 nie umawia\u0142em, wi\u0119c tylko dla porz\u0105dku uruchomili\u015bmy trailer Prometeusza. Ten film przy obecnym poziomie sterownik\u00f3w graficznych jest w stanie skutecznie ubi\u0107 moj\u0105 Amig\u0119 One X1000, gdzie po zako\u0144czeniu odtwarzania obok komunikatu, \u017ce komputer jest zbyt wolny otrzymuj\u0119 informacj\u0119, \u017ce wyrabia 22fps, podczas gdy film zakodowany jest w 24fps. Oczywi\u015bcie, jak ju\u017c pisa\u0142em powy\u017cej o tego typu po\u017cytecznych informacjach w przypadku „niebieskiego” Mplayera nie mia\u0142em co my\u015ble\u0107. Wizualnie wygl\u0105da\u0142o to jednak bardzo nieciekawie, w czasie odtwarzania co chwil\u0119 zdarza\u0142y si\u0119 momenty gdzie wida\u0107 by\u0142o czarny ekran<\/strong>. Krashan nie by\u0142 pewien czy to efekt „niewyrabiania” sprz\u0119tu, czy mo\u017ce monitor zacz\u0105\u0142 gubi\u0107 synchronizacj\u0119. Zacz\u0105\u0142 wi\u0119c grzeba\u0107 przy jego konfiguracji, nie chc\u0105c d\u0142u\u017cej przeszkadza\u0107 zapyta\u0142em tylko o rewelacje ze zwi\u0119kszon\u0105 wielko\u015bci\u0105 obs\u0142ugi RAMu i czy mo\u017cemy to zweryfikowa\u0107 kopiuj\u0105c film 1.5GB do RAM Dysku, us\u0142ysza\u0142em odpowied\u017a, \u017ce nawet nie ma sensu pr\u00f3bowa\u0107.<\/p>\n

\"Takiego<\/a>

Takiego komunikatu morphosowy MPlayer chyba nie przewiduje. By\u0107 mo\u017ce uznano \u017ce w przypadku film\u00f3w HD jest to oczywisto\u015b\u0107.<\/p><\/div>\n

Opu\u015bci\u0142em zatem stoisko z Mini Makiem i uda\u0142em si\u0119 do Adama Zalepy<\/strong>, kt\u00f3ry obieca\u0142 mi udost\u0119pnienie do test\u00f3w PowerBooka G4<\/strong>, b\u0119d\u0105cego wed\u0142ug fan\u00f3w tego systemu jedn\u0105 z najbardziej dopracowanych i najszybszych maszyn, kt\u00f3ra ju\u017c spokojnie przewy\u017csza wydajno\u015bci\u0105 X1000 na jednym rdzeniu. Zanim zacz\u0105\u0142em bawi\u0107 si\u0119 z samym Morphosem, postanowi\u0142em sprawdzi\u0107, jak\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119 wzgl\u0119dem Maca Mini zauwa\u017c\u0119 przy odtwarzaniu film\u00f3w. Skoro fani Morphosa twierdz\u0105, \u017ce PowerBook jest bezwzgl\u0119dnie szybszy od X1000 spodziewa\u0142em si\u0119 zaj\u0119to\u015bci procesora na poziomie 50% przy filmie HD Ready i by\u0107 mo\u017ce nawet poradzenia sobie z Prometeuszem. Niestety czeka\u0142o mnie rozczarowanie, przy filmie HD Ready procesor nadal zaj\u0119ty by\u0142 w 100%<\/strong>. Zacz\u0105\u0142em nawet bra\u0107 pod uwag\u0119, \u017ce te 100% mo\u017ce jaki\u015b bug Mplayera tudzie\u017c morphosowego licznika zaj\u0119to\u015bci procesora, jednak po uruchomieniu filmu SD gdzie zaj\u0119to\u015b\u0107 procesora pokazywa\u0142a ju\u017c inne wskazania, wykluczy\u0142em tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107. Potwierdzi\u0142y si\u0119 zatem moje eksperymenty z systemem AmigaOS 4.1, jasno pokazuj\u0105ce jak du\u017cy handicap przy odtwarzaniu film\u00f3w daje nowoczesna karta graficzna. Natomiast opowie\u015bci o tym, \u017ce Altivec daje o wiele wi\u0119ksze przyspieszenie od Radeona HD nale\u017cy w\u0142o\u017cy\u0107 mi\u0119dzy bajki.<\/strong> Niestety testy pod Morphosem pokaza\u0142y, \u017ce nawet najmocniejszy G4 z Altivecem, bez odpowiedniego wsparcia ze strony nowoczesnej karty graficznej wymi\u0119ka ju\u017c na zwyk\u0142ym HD Ready.<\/p>\n

\"Film<\/a>

Film z gry Star Wars Jedi Academy w rozdzielczo\u015bci 1280×720. Spacerek dla A1 X1000, zab\u00f3jca procesora w Macach G4<\/p><\/div>\n

Po tych do\u015bwiadczeniach testowanie filmu FullHD w zasadzie nie mia\u0142o ju\u017c sensu. Skoro jednak przywioz\u0142em pendrive z nastawieniem na testy, dla porz\u0105dku postanowi\u0142em jednak Prometeusza uruchomi\u0107. To, co zobaczy\u0142em na ekranie totalnie mnie zaskoczy\u0142o, gdy\u017c film FullHD uruchomi\u0142 si\u0119 w okienku 4:3 o rozdzielczo\u015bci na oko 640×480<\/strong>. W tym momencie nie wiadomo sk\u0105d za moimi plecami pojawi\u0142 si\u0119 Drako<\/strong>, kt\u00f3ry prze\u0142\u0105czy\u0142 film w tryb pe\u0142noekranowy, po czym wr\u00f3ci\u0142 do trybu okienkowego. Po dokonaniu tej operacji okno z filmem nabra\u0142o odpowiednich proporcji<\/strong>. Do\u015bwiadczony s\u0142abymi mo\u017cliwo\u015bciami morphosowego Mplayera w zakresie wy\u015bwietlania informacji w konsoli, pr\u00f3bowa\u0142em, chocia\u017c ustali\u0107 jak mocno obraz rozje\u017cd\u017ca si\u0119 z d\u017awi\u0119kiem. Stoisko Adama by\u0142o ulokowane w znacznie spokojniejszym miejscu, oddalonym od gwarnej sali g\u0142\u00f3wnej. S\u0119k w tym, \u017ce \u017cadnego d\u017awi\u0119ku nie by\u0142o<\/strong>. Tutaj ponownie pr\u00f3bowa\u0142 pom\u00f3c Drako pr\u00f3buj\u0105c w spos\u00f3b sprz\u0119towy pog\u0142o\u015bni\u0107 g\u0142o\u015bniki w Laptopie, jednak ten dalej milcza\u0142 jak gr\u00f3b. Zak\u0142adam, \u017ce m\u00f3g\u0142 by\u0107 to problem sprz\u0119towy. PowerBook by\u0142 sprz\u0119tem dosy\u0107 zdezelowanym, co jaki\u015b czas Adam podchodzi\u0142 i puka\u0142 od ty\u0142u w matryc\u0119, kt\u00f3ra wyra\u017anie by\u0142a na wyko\u0144czeniu.<\/strong> Nie ukrywam, \u017ce nie wygl\u0105da\u0142o to dobrze w oczach u\u017cytkownika AmigaOS przyzwyczajonego od \u0107wier\u0107wiecza do kupowania nowego sprawnego sprz\u0119tu prosto z fabryki. Nie dopytywa\u0142em ju\u017c Adama (kt\u00f3ry akurat by\u0142 zaj\u0119ty rozmow\u0105) czy obok padaj\u0105cej matrycy umiera te\u017c d\u017awi\u0119k, nie szuka\u0142em te\u017c innych przyczyn. Przyjecha\u0142em na imprez\u0119 raptem na kilka godzin i cho\u0107 rekonesans z Morphosem by\u0142 dla mnie jednym z g\u0142\u00f3wnych punkt\u00f3w programu, nie mia\u0142em zamiaru przeznacza\u0107 na niego ca\u0142ego czasu.<\/p>\n

\"Kickstart<\/a>

Kickstart – elementarna cz\u0119\u015b\u0107 systemu Amigi od 30 lat. W Morphos tego nie u\u015bwiadczysz (Workbencha zreszt\u0105 te\u017c).<\/p><\/div>\n

\"kickstart_4_1\"<\/a><\/p>\n

Zostawi\u0142em wi\u0119c na boku spraw\u0119 d\u017awi\u0119ku i zako\u0144czy\u0142em testy z Mplayerem. Przyszed\u0142 czas na zaznajomienie si\u0119 z samym systemem. Przede wszystkim zaczn\u0119 od tego, \u017ce ostatni raz na powa\u017cnie zasiad\u0142em przed komputerem spod znaku motyla w 2003 roku i by\u0142y to czasy Pegasosa 1 i Morphosa 1.3<\/strong>. Potem, owszem zdarza\u0142o si\u0119 na r\u00f3\u017cnych spotkaniach, \u017ce podchodzi\u0142em na chwil\u0119 do tego systemu, jednak by\u0142y to nic nieznacz\u0105ce najwy\u017cej kilkuminutowe epizody. Nie mia\u0142em zatem okazji przyzwyczaja\u0107 si\u0119 do stopniowej ewolucji, tylko od razu dosta\u0142em przed oczami obraz, kt\u00f3ry musia\u0142em skonfrontowa\u0107 z moimi mglistymi wspomnieniami sprzed 12 lat oraz z systemem, jaki u\u017cywam u siebie na co dzie\u0144. Pierwsze wra\u017cenie mia\u0142em takie, \u017ce oba rozwi\u0105zania bardzo mocno si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0105<\/strong>. Niby oba pochodz\u0105 od jednego przodka, w obu struktura katalog\u00f3w jest w miar\u0119 zbli\u017cona, jednak gdyby zrobi\u0107 sonda\u017c postawi\u0107 100 os\u00f3b, kt\u00f3re kompletnie nie znaj\u0105 si\u0119 na komputerach, a dalej zaprezentowa\u0107 im Windowsa, Linuksa, Morphosa i AmigaOS 4<\/strong> oraz kaza\u0107 by powi\u0105zali ze sob\u0105 dwa bratnie rozwi\u0105zania, to wcale nie jestem przekonany, jakie by\u0142y wyniki. Sam czu\u0142em si\u0119 zw\u0142aszcza na pocz\u0105tku troch\u0119 dziwnie, wygl\u0105d okien, ikon, jakie\u015b paski zada\u0144<\/strong>.To wszystko przynajmniej wizualnie bardziej przypomina\u0142o mi Linuksa ni\u017c system, kt\u00f3rego na co dzie\u0144 w r\u00f3\u017cnych wersjach u\u017cywam od 24 lat. To te\u017c sprawia\u0142o, \u017ce kilkakrotnie przy\u0142apa\u0142em si\u0119 na tym, i\u017c odruchowo szuka\u0142em gad\u017cetu zamykania okna po prawej stronie, dopiero w ostatniej chwili reflektuj\u0105c si\u0119, \u017ce to rozwi\u0105zanie jest przecie\u017c wzorowane na Amidze. Z pocz\u0105tku zdarza\u0142o mi si\u0119 gubi\u0107 przy innych podstawowych rzeczach. Przyk\u0142adowo opcja „wy\u015bwietl wszystkie pliki” jest od zawsze w przypadku AmigaOS dost\u0119pna w menu wywo\u0142ywanym prawym klawiszem myszy. W Morphosie tego nie ma (mo\u017cliwe, \u017ce to tylko kwestia konfiguracji). Jak g\u0142upi wciska\u0142em PPM i kilka razy analizowa\u0142em menu, czy aby na pewno tego nie przeoczy\u0142em. Tymczasem opcja wy\u015bwietl wszystko jest dost\u0119pna nad listerem<\/strong>. Mia\u0142em wi\u0119c j\u0105 ca\u0142y czas przed oczami, tyle tylko, \u017ce jak cz\u0142owiek przez ostatnie 20 lat korzysta\u0142 z wywo\u0142ywania „wy\u015bwietl wszystko” pewnie najmniej z kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy razy, zawsze w ten sam spos\u00f3b, to si\u0142\u0105 rzeczy szuka w pierwszej kolejno\u015bci odtworzenia tego w\u0142a\u015bnie sposobu, a na inne mo\u017cliwo\u015bci pozostaje \u015blepy. Oczywi\u015bcie r\u00f3\u017cnic jest znacznie wi\u0119cej i nie ograniczaj\u0105 si\u0119 jedynie do wygl\u0105du czy sposobu wywo\u0142ywania poszczeg\u00f3lnych opcji. R\u00f3\u017cnice wyst\u0119puj\u0105 tak\u017ce w strukturze katalog\u00f3w.<\/p>\n

\"Wygl\u0105d<\/a>

Wygl\u0105d Morphosa<\/p><\/div>\n

A propos struktury katalog\u00f3w, to w MorphOS jest ona zdublowana co wed\u0142ug Drako oraz Grxmrx’a<\/strong> (kt\u00f3ry w mi\u0119dzyczasie do\u0142\u0105czy\u0142 do grona obserwator\u00f3w) jest atutem<\/strong>. Podobno sprawdza si\u0119 przy aktualizacjach. Ze swoim komentarzem na ten temat si\u0119 wstrzymam, gdy\u017c u\u017cywa\u0142em systemu zbyt kr\u00f3tko i nie mia\u0142em okazji go aktualizowa\u0107. Sama zawarto\u015b\u0107 katalog\u00f3w r\u00f3\u017cni si\u0119 jednak dosy\u0107 istotnie od tego, co widz\u0119 a AmigaOS 4.1. W utilities znalaz\u0142em np. zaledwie jeden wsp\u00f3lny program Multiview<\/strong>. Oczywi\u015bcie nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 obco brzmi\u0105cych nazw jest odpowiednikiem starych narz\u0119dzi amigowych. Na przyk\u0142ad MUI-calturator i Pro-calculator s\u0105 odpowiednikiem amigowego kalkulatora, tyle tylko, \u017ce w AmigaOS 4.1 jest to jedno narz\u0119dzie, kt\u00f3re mo\u017cemy prze\u0142\u0105czy\u0107 w tryb rozszerzony, podczas gdy w Morphosie pozostaje to rozbite. W testowanym systemie zachowano katalog tools<\/strong> (w AmigaOS 4.1 postanowiono zintegrowa\u0107 go z Utilities), natomiast zlikwidowano katalog system<\/strong>. Znajdziemy wi\u0119c tam troch\u0119 wi\u0119cej narz\u0119dzi wsp\u00f3lnych, tyle \u017ce w AmigaOS 4.1 znajduj\u0105 si\u0119 one w katalogu system, s\u0105 to Format, Mounter<\/strong> czy Shell<\/strong>. Tutaj te\u017c wida\u0107 zami\u0142owanie MOSTeamu do rozbijania narz\u0119dzi<\/strong>. Przyk\u0142adowo w AmgaOS 4.1 istnieje jedno narz\u0119dzie do naprawy dysk\u00f3w Partition Wizard, kt\u00f3rym mo\u017cemy (niestety nie pod X1000) dokonywa\u0107 dzia\u0142a\u0144 zar\u00f3wno na partycjach FFS, SFS, jak i na nie wspieranym po ostatniej aktualizacji XjFS. Tymczasem w Morphosie mamy osobno PFSDoctor i SFSDoctor<\/strong>. Nie mia\u0142em czasu uruchamia\u0107 wszystkich narz\u0119dzi. Losowo wybra\u0142em kilka, NetStat<\/strong> jest monitorem sieci, mo\u017cna powiedzie\u0107 odpowiednikiem sekcji network dla kompleksowych monitor\u00f3w systemowych przeznaczonych dla AmigaOS 4.1 takich jak Ranger<\/strong> czy SysMon<\/strong>. Uruchomi\u0142em te\u017c nast\u0119pc\u0119 HDToolBoxa program HDConfig<\/strong>, gdy zdziwiony odwr\u00f3ci\u0142em g\u0142ow\u0119 w kierunku Drako i Grxmrx’a, pytaj\u0105c co to ma by\u0107, Ci z kwa\u015bnymi minami odpowiedzieli, \u017ce to program bezobs\u0142ugowy. Wiem, \u017ce w tym momencie zostan\u0119 pos\u0105dzony o stronniczo\u015b\u0107, jednak fakty s\u0105 takie, \u017ce ten program wygl\u0105da jak bardzo ubogi krewny wobec rozbudowanego, oferuj\u0105cego pe\u0142n\u0105 kontrol\u0119 i szerokie spektrum mo\u017cliwo\u015bci odpowiednika w AmigaOS 4.1 jakim jest MediaToolBox.<\/strong><\/p>\n

\"Na<\/a>

Na g\u00f3rze HDConfig z Morphos, na dole MediaToolBox z AmigaOS 4.1<\/p><\/div>\n

W\u015br\u00f3d systemowych katalog\u00f3w znalaz\u0142em tak\u017ce Docs.<\/strong> Ucieszy\u0142em si\u0119 bardzo, gdy\u017c jak wiadomo w AmigaOS 4.1 r\u00f3wnie\u017c mamy katalog Documentation, gdzie jest szczeg\u00f3\u0142owo opisany spos\u00f3b u\u017cycia poszczeg\u00f3lnych narz\u0119dzi, parametry systemowych komend itp. Jako g\u0142odny wiedzy pocz\u0105tkuj\u0105cy u\u017cytkownik Morphosa czym pr\u0119dzej postanowi\u0142em otworzy\u0107 Docs, by zapozna\u0107 si\u0119 z instrukcj\u0105 systemu. Niestety na nadziejach si\u0119 sko\u0144czy\u0142o, gdy\u017c nie znalaz\u0142em tam niemal nic poza plikami release notes<\/strong>. Pozostaj\u0105c przy tematyce zwi\u0105zanej z tekstem, bol\u0105czk\u0105 Morphosa jest nie tylko brak dokumentacji, ale i kiepski stan lokalizacji<\/strong>. Pami\u0119tam dobrze burz\u0119 jaka rozp\u0119ta\u0142a si\u0119 na serwisie exec.pl<\/strong>, gdy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce AmigaOS 4.1 FE mo\u017ce by\u0107 w kilku procentach nieprzet\u0142umaczony. Na Hyperion<\/strong> wyla\u0142a si\u0119 du\u017ca fala krytyki, a potem okaza\u0142o si\u0119, \u017ce AmigaOS 4.1FE jednak jest w 100% zlokalizowany<\/strong> (z wyj\u0105tkiem niepe\u0142nej lokalizacji MediaToolBox). Malkontentom narzekaj\u0105cym na AmigaOS 4.1, chc\u0119 u\u015bwiadomi\u0107, \u017ce g\u0142\u00f3wny konkurent jest zlokalizowany mo\u017ce w 50%<\/strong>. Przegl\u0105daj\u0105c rozmaite narz\u0119dzia w systemie Morphos zauwa\u017cy\u0142em, \u017ce niemal ka\u017cde z nich przypomina swoisty kogel-mogel, gdzie cz\u0119\u015b\u0107 tekstu jest po polsku a cz\u0119\u015b\u0107 po angielsku. Dodam, \u017ce liczba obs\u0142ugiwanych j\u0119zyk\u00f3w te\u017c jest o wiele mniejsza<\/strong>. Je\u015bli chodzi o liczb\u0119 dost\u0119pnych narodowych uk\u0142ad\u00f3w klawiatury, oba systemy dzieli wr\u0119cz kosmos.<\/p>\n

\"Dokumentacja,<\/a>

Dokumentacja, na g\u00f3rze skarbnica wiedzy na temat AmigaOS 4 vs. pliki release notes dla Morphosa<\/p><\/div>\n

\"Lokalizacja<\/a>

Lokalizacja na p\u00f3\u0142 gwizdka – standard w systemie Morphos<\/p><\/div>\n

Zam\u0119tu z brakiem dokumentacji i szcz\u0105tkow\u0105 lokalizacj\u0105 dope\u0142nia jaka\u015b dziwna niech\u0119\u0107 tw\u00f3rc\u00f3w MOSa do wstawiania cho\u0107by kr\u00f3tkich opis\u00f3w u\u0142atwiaj\u0105cych u\u017cytkownikowi orientacj\u0119. Przyk\u0142adowo wspomniany przy okazji MPlayera systemowy pasek zaj\u0119to\u015bci procesora nie wy\u015bwietla \u017cadnych danych liczbowych<\/strong>. U\u017cytkownik ma obserwowa\u0107 wychylenie niebieskiej kreski i samemu domy\u015bla\u0107 si\u0119 czy zaj\u0119to\u015b\u0107 procesora si\u0119ga 32%, czy np. 41%. W tym momencie musz\u0119 doda\u0107, \u017ce wed\u0142ug informacji, jakie przekaza\u0142 Drako istnieje na Morphosa alternatywne rozwi\u0105zanie, napisane przez zewn\u0119trznego programist\u0119, kt\u00f3re oferuje lepsz\u0105 czytelno\u015b\u0107.<\/p>\n

\"Utilities<\/a>

Utilities w systemie Morphos<\/p><\/div>\n

Czytelno\u015bci nie oferuje tak\u017ce systemowy dok<\/strong>. Najlepszym dowodem na to by\u0142 fakt, \u017ce stoj\u0105ca za mn\u0105 dw\u00f3jka u\u017cytkownik\u00f3w Morphosa nie by\u0142a w stanie zidentyfikowa\u0107 cz\u0119\u015bci program\u00f3w, jakie Adam zamie\u015bci\u0142 w doku (oczywi\u015bcie ja tak\u017ce nie by\u0142em w stanie tego zidentyfikowa\u0107). Dlaczego? Ot\u00f3\u017c te ikony nie s\u0105 podpisane. Dopiero gdy najedziemy myszk\u0105 na dan\u0105 ikon\u0119 w doku wyskakuje dymek z opisem danego programu. Oczywi\u015bcie jest to jakie\u015b rozwi\u0105zanie, jednakowo\u017c przy doku pe\u0142nym ikon cokolwiek kuriozalne by\u0142oby zatrzymywanie si\u0119 przy ka\u017cdej ikonie celem weryfikacji i odnalezienia w\u0142a\u015bciwego programu. Oczywi\u015bcie w AmigaOS 4.1. istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 uzyskania podpisanych na sta\u0142e ikon w doku co zdecydowanie u\u0142atwia orientacj\u0119. Od razu zapyta\u0142em wi\u0119c o mo\u017cliwo\u015b\u0107 ustawienia tego w Morphosie, otrzyma\u0142em odpowied\u017a, kt\u00f3ra mnie zszokowa\u0142a – nie da si\u0119<\/em>. Nie wiem by\u0107 mo\u017ce si\u0119 przes\u0142ysza\u0142em, by\u0107 mo\u017ce to Drako<\/strong> i Grxmrx<\/strong>, \u017ale zrozumieli moje pytanie, bo nawet przy moim zdrowym, pozbawionym hurra optymizmu stosunkiem do tego systemu, po prostu nie chce mi si\u0119 wierzy\u0107 by przez tyle lat nie zdo\u0142ano dorobi\u0107 tak oczywistej mo\u017cliwo\u015bci. Dodam jeszcze, \u017ce o ile w AmigaOS 4 uda\u0142o si\u0119 wypracowa\u0107 swoje oryginalne i \u015bwietnie sprawdzaj\u0105ce si\u0119 rozwi\u0105zanie, jakim jest system docky,<\/strong> to w Morphosie jak ju\u017c wspomina\u0142em wcze\u015bniej skopiowano pasek zada\u0144 na wz\u00f3r tego z Linuksa czy Windows. Pozostawiaj\u0105c ju\u017c na boku spraw\u0119 tego ile w tym rozwi\u0105zaniu amigowo\u015bci, nale\u017cy zada\u0107 pytanie ile w tym wygody i zalet. Zalet specjalnych nie widz\u0119. Mo\u017cna by na si\u0142\u0119 uzna\u0107, \u017ce te minimalistyczne gad\u017cety umieszczone na pasku wielko\u015bci belki okna zabieraj\u0105 o te 30 pikseli mniej miejsca na ekranie ni\u017c typowe amigowe docky. Niemniej skoro w Morphosie i tak istnieje dok, kt\u00f3ry miejsce zajmuje, to czemu\u017c nie przypi\u0105\u0107 do niego docky? Jaka jest r\u00f3\u017cnica w czytelno\u015bci obu rozwi\u0105za\u0144 wspomina\u0142em przy okazji wska\u017anika zaj\u0119to\u015bci procesora. No ale docky w AmigaOS oferuje wiele wi\u0119cej ciekawych rozwi\u0105za\u0144. Przyk\u0142adowo mo\u017cna sobie „zikonifikowa\u0107” odtwarzacz Tunenet<\/strong> do docky o wielko\u015bci trzech po\u0142\u0105czonych ikon i z takiej osk\u00f3rowanej miniatury spokojnie go obs\u0142ugiwa\u0107. Zak\u0142adaj\u0105c nawet, \u017ce pasek zada\u0144 w Morphosie oferowa\u0142by podobn\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107, to jaka\u017c by\u0142aby wygoda u\u017cywania odtwarzacza zminimalizowanego do belki, przecie\u017c w\u00f3wczas gad\u017cety play, pause itp, mia\u0142yby wielko\u015b\u0107 jednego czy dw\u00f3ch pikseli.<\/p>\n

\"Tunenet<\/a>

Tunenet obs\u0142ugiwany z docky<\/p><\/div>\n

\"Hipotetyczna<\/a>

Hipotetyczna wielko\u015b\u0107 TN, gdyby zamie\u015bci\u0107 go w pasku zada\u0144<\/p><\/div>\n

Najbardziej r\u00f3\u017cni\u0105cym si\u0119 katalogiem systemowym jest Prefs<\/strong>. W Morphosie zawiera on jedynie trzy pozycje. Wyt\u0142umaczenie tego stanu rzeczy jest proste. Ludzie odpowiadaj\u0105cy za rozw\u00f3j tego systemu zrezygnowali z tradycyjnego amigowego rozwi\u0105zania<\/strong> (kt\u00f3re oczywi\u015bcie jest zachowane w AmigaOS), jakim jest szereg mikroaplikacji preferencyjnych na rzecz jednego wielkiego molocha, nawiasem m\u00f3wi\u0105c \u017cywcem skopiowanego z Linuksa<\/strong>. Testuj\u0105c Morphosa szuka\u0142em ducha Amigi, z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 nie przypomina go system preferencji, zatem wybaczcie drodzy czytelnicy, \u017ce nie napisz\u0119 nic o mo\u017cliwo\u015bciach konfiguracyjnych tego systemu. To ewidentnie nie moje klimaty, maj\u0105c niewiele czasu zamkn\u0105\u0142em wi\u0119c program preferencyjny i zaj\u0105\u0142em si\u0119 sprawdzaniem innych rzeczy.<\/p>\n

\"Preferencje<\/a>

Preferencje systemowe. AmigaOS 4.1 kultywuje wieloletnie tradycje Amigi. Morphos ho\u0142duje idei linuksa.<\/p><\/div>\n

Ewidentnym minusem Morphosa jest brak mi\u0119kkiego resetu<\/strong>. Co prawda Grxmrx pr\u00f3bowa\u0142 bagatelizowa\u0107 spraw\u0119 twierdz\u0105c, \u017ce mi\u0119kki reset przydaje si\u0119 od wielkiego dzwonu jedynie po instalacji nowych sterownik\u00f3w, jednak nikogo z regularnych u\u017cytkownik\u00f3w AmigaOS 4.1 nie trzeba chyba przekonywa\u0107, \u017ce mi\u0119kki reset to rzecz o wiele wi\u0119kszym zastosowaniu. Zreszt\u0105 Drako o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce takim rozwi\u0105zaniem w Morphosie by nie pogardzi\u0142. Kontynuuj\u0105c sprawy resetu, musz\u0119 uczciwie odda\u0107, \u017ce MorphOS po w\u0142\u0105czeniu komputera bootuje si\u0119 szybciej ni\u017c AmigaOS 4.1 pod X1000<\/strong>, oczywi\u015bcie mowa o twardym resecie, w przypadku u\u017cycia pod X1000 mi\u0119kkiego, Mac nie ma \u017cadnych szans. Ciekaw\u0105 rzecz\u0105, kt\u00f3ra niestety znowu przemawia na niekorzy\u015b\u0107 Morphosa jest brak modu\u0142owej budowy Kickstartu<\/strong>. Generalnie co\u015b takiego jak Kickstart w Morphosie w og\u00f3le nie istnieje. Pytaj\u0105c moich koleg\u00f3w o jak\u0105\u015b form\u0119 odpowiednika wskazali na plik boot.img<\/strong>. Pliku tego w \u017caden spos\u00f3b nie mo\u017cna konfigurowa\u0107 i tak naprawd\u0119 nie wiadomo co zawiera (moi rozm\u00f3wcy twierdzili, \u017ce nie ma tam \u017cadnych sterownik\u00f3w, chocia\u017c ja przypuszczam, \u017ce jakie\u015b podstawowe musz\u0105 by\u0107, wszak w Kicstarcie dla AmigaOS 4, ale i w starych Kickstartach dla klasyka zaszytych w ROMie, takowe by\u0142y). Mo\u017cliwo\u015b\u0107 wy\u0142\u0105czenia w pliku kicklayout<\/strong> niepotrzebnych komponent\u00f3w Kicstartu, \u0142atwo\u015b\u0107 aktualizacji tych\u017ce komponent\u00f3w, \u0142atwo\u015b\u0107 testowania poszczeg\u00f3lnych element\u00f3w przez betatester\u00f3w, czy te\u017c najzwyklejsze w \u015bwiecie zaspokojenie ciekawo\u015bci na temat tego, jakie elementy zawiera Kickstart to zalety, kt\u00f3rych u\u017cytkownikom AmigaOS 4.1 przedstawia\u0107 nie trzeba. Nie wierz\u0119, \u017ce kto\u015b m\u00f3g\u0142by t\u0119skni\u0107 za przestarza\u0142ym rozwi\u0105zaniem sprawy, jakie ci\u0105gle oferuje Morphos.<\/p>\n

Gor\u0105cym tematem ostatnich dni jest sprawa sterownik\u00f3w<\/strong>. U\u017cytkownicy sympatyzuj\u0105cy z Morphosem pisali nawet, \u017ce przewaga ich systemu jest tutaj tak wielka, i\u017c podejmowanie tego tematu przez „czerwonych” jest „strzelaniem sobie w stop\u0119”. Oczywi\u015bcie jako sympatyk AmigaOS czyta\u0142em tego typu wynurzenia z u\u015bmiechem na ustach, gdy\u017c obraz p\u0142yty z Morphosem jest dost\u0119pny do pobrania dla ka\u017cdego. U\u017cytkownik AmigaOS mo\u017ce wi\u0119c bez problemu por\u00f3wna\u0107 jego zawarto\u015b\u0107 z zawarto\u015bci\u0105 p\u0142yty AmigaOS 4.1FE, tudzie\u017c z tym, co ma na swoim twardym dysku<\/strong>.<\/p>\n

\"Audiomodes,<\/a>

Audiomodes, po lewej MOS po prawej AOS 4<\/p><\/div>\n

\"Devs<\/a>

Devs – po lewej MOS po prawej AOS 4<\/p><\/div>\n

\"Keymapy<\/a>

Keymapy – po lewej MOS po prawej AOS 4<\/p><\/div>\n

\"Karty<\/a>

Karty muzyczne – po lewej MOS po prawej AOS 4<\/p><\/div>\n

\"Lokalizacje<\/a>

Lokalizacje – po lewej MOS po prawej AOS 4<\/p><\/div>\n

\"Karty<\/a>

Karty sieciowe – po lewej MOS po prawej AOS 4<\/p><\/div>\n

Bez w\u0105tpienia atutem Morphosa jest fakt, \u017ce do systemu do\u0142\u0105czany jest TurboPrint<\/strong>. Jednak\u017ce jest to stary program zawieraj\u0105cy sterowniki do leciwych drukarek, w sumie takich samych jak TurboPrint dla AmigaOS. R\u00f3\u017cnica jest wi\u0119c tylko taka, \u017ce u\u017cytkownicy Morphosa nie musz\u0105 za TurboPrinta dodatkowo p\u0142aci\u0107 (za to sama licencja na system jest znacznie dro\u017csza ni\u017c cena AmigaOS 4.1FE, wi\u0119c niewielkie to pocieszenie). Jednak je\u015bli pominiemy rzeczy kwalifikuj\u0105ce si\u0119 jako contribution i przejdziemy do typowo systemowego katalogu devs to sytuacja nie wygl\u0105da zbyt r\u00f3\u017cowo. W katalogu g\u0142\u00f3wnym jest niewielka przewaga po stronie Morphosa (bodaj 3 pliki wi\u0119cej), jednak w ka\u017cdym z podkatalog\u00f3w, zawieraj\u0105cych sterowniki do takich urz\u0105dze\u0144 jak karty muzyczne, wspomniane ju\u017c mapy klawiatury itp. Morphos wyra\u017anie przegrywa. W jednym z podkatalog\u00f3w dotycz\u0105cych kart sieciowych jest remis. Pytanie tylko ile kart sieciowych poza tymi w systemie jest jeszcze obs\u0142ugiwanych przez Morphos? Dodam, \u017ce np. w przypadku AmigaOS 4.1 znajdziemy jeszcze kilka dodatkowych driver\u00f3w do sieci\u00f3wek na OS4Depot. Og\u00f3lnie na tym serwerze w katalogu drivers jest blisko 100 r\u00f3\u017cnych sterownik\u00f3w napisanych przez niezale\u017cne osoby. Odwiedzi\u0142em morphosowy odpowiednik OS4Depot, serwis Morphos Files chc\u0105c si\u0119 dowiedzie\u0107 ile niezale\u017cnych sterownik\u00f3w zosta\u0142o stworzonych dla tego systemu. Na wspomnianym serwerze nie znalaz\u0142em nawet takiej kategorii…<\/strong>
\nWracaj\u0105c do systemu, to i w przypadku katalogu devs r\u00f3wnie\u017c istniej\u0105 znacz\u0105ce r\u00f3\u017cnice struktury podkatalog\u00f3w<\/strong>, kt\u00f3re utrudniaj\u0105 bezpo\u015brednie por\u00f3wnania. Niekt\u00f3rych katalog\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 w AmigaOS 4.1 nie ma w devsach Morphosa, takim przyk\u0142adem jest np. USB, kt\u00f3re zapewne w przypadku Morphosa jest gdzie\u015b nie w devs a w Posejdonie<\/strong>. Z rzeczy bardziej oczywistych mog\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce w AmigaOS 4.1 nie ma w og\u00f3le sekcji scanners<\/strong>, kt\u00f3ra jest w Morphosie (zawiera 1 plik). Z drugiej strony w Morphosie w og\u00f3le nie ma katalogu printers<\/strong>, co nasuwa przypuszczenia, \u017ce dla tego systemu chyba nie powsta\u0142y sterowniki niezale\u017cne od TurboPrinta (dla AmigaOS 4, takowe powsta\u0142y np. do mojego HP Photosmart C4180, cho\u0107 w systemie s\u0105 tylko 3 podstawowe). Dodam, \u017ce w przypadku AmigaOS 4.1 nie wszystkie sterowniki s\u0105 umieszczone w Devs, przynajmniej kilkadziesi\u0105t znajduje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w Kickstarcie. Jak ju\u017c pisa\u0142em wcze\u015bniej nie spos\u00f3b stwierdzi\u0107 czy i ewentualnie ile sterownik\u00f3w znajduje si\u0119 w morphosowym odpowiedniku. Przy czym wiele wskazuje na to, \u017ce jest ich du\u017co mniej (\u00f3w odpowiednik jest wielko\u015bci 1.4MB, Kickstart X1000 do 22MB).<\/p>\n

\"Kategoria<\/a>

Kategoria Driver na OS4Depot<\/p><\/div>\n

\"...<\/a>

… i jej brak na Morphos Files<\/p><\/div>\n

Po p\u00f3\u0142 godziny test\u00f3w na ekranie komputera pojawi\u0142 si\u0119 komunikat o niezarejestrowanej wersji systemu<\/strong>. Oczywi\u015bcie znam realia Morphosa, wi\u0119c spodziewa\u0142em si\u0119, \u017ce to nast\u0105pi. Zupe\u0142nie natomiast nie spodziewa\u0142em si\u0119 tego, \u017ce okno tego komunikatu jest niezamykalne<\/strong>. Niby jest do dyspozycji przycisk OK, jednak klikaj\u0105c na niego mo\u017cemy sobie co najwy\u017cej po\u0107wiczy\u0107 szybko\u015b\u0107 klikania przydatn\u0105 w strzelankach obs\u0142ugiwanych myszk\u0105. Innego efektu nie osi\u0105gniemy, co wida\u0107 na filmie.
\n